Το να επανεξετάζονται, το να επαναπροσδιορίζονται αποφάσεις, παρελθόντων ετών, δείχνει σοφία και είναι ωφέλιμο για το ευρύτερο καλό. Της Αίγλης Μότσιου

 

Προτείνω την επαναφορά και λειτουργία της δασοπυρόσβεσης. Ήταν, αν θυμάμαι καλά, οργανική μονάδα της Δασικής Υπηρεσίας πριν οι Δασικές Υπηρεσίες (τα γνωστά Δασαρχεία) ενταχθούν στις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις.

Οι Δασοπυροσβέστες ήταν υπεύθυνοι για τα Δάση και τους δασικούς χώρους. Θεωρώ πως τα καθήκοντα  τους, οι αρμοδιότητες τους ήταν σημαντικότατες γιατί συνέβαλαν στο βασικό τρίπτυχο  λειτουργιών των Δασών και των δασικών χώρων που είναι οι οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές λειτουργίες. Επιγραμματική ανάλυση του τρίπτυχου είναι στις οικονομικές  λειτουργίες περιλαμβάνονται η παραγωγή εμπορεύσιμων αγαθών και η δημιουργία εισοδήματος και απασχόλησης. Στις κοινωνικές λειτουργίες περιλαμβάνονται η δασική αναψυχή και οι πολιτισμικές δραστηριότητες. Στις περιβαλλοντικές δραστηριότητες περιλαμβάνονται πληθώρα λειτουργιών, που έχουν σχέση με τη δημιουργία από, ή τη συνύπαρξη με το Δάσος, υπηρεσιών χρήσιμων με την ανθρώπινη κοινότητα.

Οι δασοπυροσβέστες από τα λίγα που γνωρίζω:

1.Καθάριζαν τα σκουπίδια που αφήνουμε εμείς οι επισκέπτες κατά των ολιγόωρων επισκέψεων στις δασικές περιοχές.  Γιατί κι αυτά τα σκουπίδια, που με ελαφρά τη καρδία αφήνουμε, εύκολα γίνονται προσανάμματα από τις ακτίνες του ήλιου και προκαλούνται φωτιές και σε συνδυασμό με ξερά χόρτα, ξυλάκια και ανέμους εύκολα γιγαντώνονται αυτές οι φωτιές σε πυρκαγιές. Άρα καθαριότητα και πρόληψη.

2.Οι Δασοπυροσβέστες φρόντιζαν, σχεδίαζαν και καθάριζαν μονοπάτια από ξερά χόρτα και ξυλάκια.

3.Περιπολούσαν εικοσιτέσσερις (24) ώρες το εικοσιτετράωρο το δασικό χώρο ευθύνης τους.

4.Επίσης, οι Δασοπυροσβέστες  γνώριζαν τη περιοχή σαν τη παλάμη του χεριού τους! Γνώριζαν τις χαράδρες, τους γκρεμούς, τα όρια των κατοικημένων περιοχών, τα μονοπάτια, τους κατσικόδρομους και ότι άλλο που ήταν σημαντικό μέσα στα Δάση, στα βουνά και στους δασικούς χώρους.

5.Κατάσβεση πυρκαγιών. Άμεση επέμβαση και κατάσβεση φωτιών σε δάση και δασικές εκτάσεις.

Εδώ πρέπει να τονίσω πως οι αντιπυρική προστασία και τα ιπτάμενα οχήματα (drones) είναι εργαλεία. Χρήσιμα εργαλεία αλλά εργαλεία. Σαφώς οι δασοπυροσβέστες με την εμπειρία τους και τις αρμοδιότητες τους ήταν εξαιρετικά απαραίτητοι.

Οι εργασίες των Πυροσβεστών είναι για την πόλη. Κατάσβεση  φωτιών σε κατοικίες, εργοστάσια, απεγκλωβισμό σε πυρκαγιές, απεγκλωβισμό σε ανελκυστήρες, απεγκλωβισμό σε καταστροφικές πλημμύρες (όπως απεγκλώβισαν εμένα και εκατοντάδες Θεσσαλούς στις καταστροφικές πλημμύρες του Daniel το Σεπτέμβριο 2023, ΕΥΓΝΩΜΩΝ)  και ότι άλλο χρειάζεται η συνδρομή τους στην πόλη. Ξεκάθαρα η συνδρομή τους είναι για την πόλη.

Οι Πυροσβέστες δε γνωρίζουν τα μονοπάτια ορεινών περιοχών, δε γνωρίζουν τις χαράδρες, τους γκρεμούς και ότι άλλο που οι Δασοπυροσβέστες γνώριζαν πολύ καλά και κινούνταν με μεγάλη ευκολία σε περίπτωση πυρκαγιών. Που σε περίπτωση πυρκαγιάς δε υπάρχει ορατότητα από καπνό και φλόγες.

Θυμίζω πως, πριν τριάντα (30) χρόνια περίπου,  η τότε Κυβέρνηση  είχε εξετάσει τα δεδομένα εκείνης της εποχής και με Απόφασή της, τον Νόμο 2612/1998 (ΦΕΚ 112/Α/1998), μετέφερε την αρμοδιότητα της δασοπυρόσβεσης από τη Δασική Υπηρεσία στο Πυροσβεστικό Σώμα.  

Όμως, τα τελευταία είκοσι (20) περίπου χρόνια η Ελλάδα καίγεται ξανά, ξανά, ξανά, ξανά και ξανά…  Χάνονται ανθρώπινες ζωές, χάνεται ο πλούτος των ειδών της πανίδας και της χλωρίδας και των τύπων των οικοτόπων και οικοσυστημάτων.

Σας θυμίζω, το Καλοκαίρι του 2007, με τον στρατηγό άνεμο και τους ογδόντα τέσσερις (84) απανθρακωμένους στην Πελοπόννησο και τις τραγικότατες καταστροφές…

Από τότε πόσοι απανθρακώθηκαν και πόσες απελπιστικά τραγικές καταστροφές είχαμε;
 

Συνεπώς οι δασικές πυρκαγιές  έχουν εξαιρετικά δυσμενείς επιπτώσεις, χάνονται - απανθρακώνονται άνθρωποι, επηρεάζουν το φυσικό περιβάλλον, το κλίμα, την ανθρώπινη υγεία, την κοινωνία και την οικονομία. Η καταστροφή της φυσικής βλάστησης αποσαθρώνει το έδαφος (με αποτέλεσμα να ενισχύονται οι πλημμύρες), υποβαθμίζει την ποιότητα του νερού, ενώ οι επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα είναι συχνά μη αναστρέψιμες. Σε ό,τι αφορά στο ατμοσφαιρικό περιβάλλον, οι επιπτώσεις αφορούν την ποιότητα του αέρα που υποβαθμίζεται λόγω των αιωρούμενων σωματιδίων που εκλύονται στην ατμόσφαιρα. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι σε δασικές πυρκαγιές σημειώνεται υπέρβαση του ορίου που θέτει η νομοθεσία κατά 20 φορές. Οι πυρκαγιές εκπέμπουν επίσης σημαντικές ποσότητες θερμοκηπιακών αερίων, όπως το διοξείδιο του άνθρακα και το μεθάνιο με αποτέλεσμα να συνεισφέρουν στην κλιματική αλλαγή, ενώ η απώλεια των δασών περιορίζει σημαντικά το φυσικό μηχανισμό απομάκρυνσης διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα.

Και σαφώς, οι δασικές πυρκαγιές έχουν εξαιρετικά δυσμενείς επιπτώσεις, σε μία σειρά από παραγωγικούς τομείς όπως η γεωργία και ο τουρισμός που δέχονται σημαντικά πλήγματα.

Άλλαξαν τα δεδομένα από το 1998.
Καιρός είναι να επανεξετάσουμε τα τελευταία εικοσαετή δεδομένα.

Για να βοηθήσω τη ροή των σκέψεών μου και επιχειρημάτων καταθέτων τις τρεις παρακάτω φράσεις / αποφθέγματα:

Ø του Άγγλου ιστορικού (1834 – 1902) Λόδρου Άκτον:  Οι γνώμες αλλάζουν, οι τρόποι αλλάζουν, τα δόγματα ανεβαίνουν και κατεβαίνουν και μόνο οι ηθικές αρχές είναι γραμμένες στον πίνακα της αιωνιότητας.

Ø του Βρετανού πολιτικού και φιλόσοφου (1729-1797) Έντμουντ Μπερκ: Ένα κράτος που δεν διαθέτει τα μέσα για αλλαγή, στερείται τα μέσα για επιβίωση.

Ø του Ονερέ τε Μπαλζάκ , Γάλλος συγγραφέας (1799 – 1850): Αυτός που σκέφτεται υπολογίζει, και αυτός που υπολογίζει κάνει αλλαγές.

Δανείζομαι, τη φιλοσοφία της Ιατρικής Επιστήμης που κατά εμέ συμπυκνώνεται σε μία λέξη: ΠΡΟΛΗΨΗ

Αν ενώσουμε, αν συνδυάσουμε τα παραπάνω αποφθέγματα και το δάνειο της Ιατρικής Επιστήμης, συμπεραίνουμε πως το να επανεξετάζονται, το να επαναπροσδιορίζονται  οι αποφάσεις δείχνει σοφία και είναι ωφέλιμο για το ευρύτερο καλό.

Καλύτερα, λοιπόν, πρόληψη παρά δράση με οδυνηρά αποτελέσματα όπως απανθρακωμένους ανθρώπους,  απανθρακωμένα ζώα,  καμένα δάση, άμεσων και έμμεσων μακροπρόθεσμων επιβαρύνσεων στην σωματική και ψυχική Υγεία  είτε οι άνθρωποι βρίσκονται κοντά στην εστία της πυρκαγιάς είτε μακριά, σύμφωνα, πάντα, με σχετικές μελέτες.

Παρακαλώ πολύ σώστε τα Δάση μας και τους δασικούς χώρους. Σκεφτείτε σοβαρά την πρότασή μου και την επιχειρηματολογία μου.

Είμαι πανεπιστημιακής εκπαίδευσης αλλά όχι της περιβαλλοντικής ή δασικής επιστήμης. Καταθέτω την πρότασή μου και τις σκέψεις μου ως ενσυνείδητη Ελληνίδα πολίτης που αγαπά την πατρίδα της, νοιάζεται για τους συνανθρώπους της (κυρίως όμως νοιάζομαι για τις επόμενες γενεές), με περιβαλλοντικές ευαισθησίες.

Η πρόθεσή μου είναι να συμβάλω στο κοινό καλό. Τίποτα άλλο.

Αίγλη Μότσιου
Λάρισα, 1 Αυγούστου 2026

Οι φωτογραφίες αλιεύθηκαν από το διαδίκτυο.