Το να επανεξετάζονται, το να επαναπροσδιορίζονται αποφάσεις, παρελθόντων ετών, δείχνει σοφία και είναι ωφέλιμο για το ευρύτερο καλό. Της Αίγλης Μότσιου

 

Προτείνω την επαναφορά και λειτουργία της δασοπυρόσβεσης. Ήταν, αν θυμάμαι καλά, οργανική μονάδα της Δασικής Υπηρεσίας πριν οι Δασικές Υπηρεσίες (τα γνωστά Δασαρχεία) ενταχθούν στις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις.

Οι Δασοπυροσβέστες ήταν υπεύθυνοι για τα Δάση και τους δασικούς χώρους. Θεωρώ πως τα καθήκοντα  τους, οι αρμοδιότητες τους ήταν σημαντικότατες γιατί συνέβαλαν στο βασικό τρίπτυχο  λειτουργιών των Δασών και των δασικών χώρων που είναι οι οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές λειτουργίες. Επιγραμματική ανάλυση του τρίπτυχου είναι στις οικονομικές  λειτουργίες περιλαμβάνονται η παραγωγή εμπορεύσιμων αγαθών και η δημιουργία εισοδήματος και απασχόλησης. Στις κοινωνικές λειτουργίες περιλαμβάνονται η δασική αναψυχή και οι πολιτισμικές δραστηριότητες. Στις περιβαλλοντικές δραστηριότητες περιλαμβάνονται πληθώρα λειτουργιών, που έχουν σχέση με τη δημιουργία από, ή τη συνύπαρξη με το Δάσος, υπηρεσιών χρήσιμων με την ανθρώπινη κοινότητα.

Στα καθήκοντα των δασοπυροσβεστών, από όσο γνωρίζω, ήταν:

1.Η διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών. Καθαρισμός και συντήρηση μονοπατιών ή ζωνών για την αποτροπή εξάπλωσης της πυρκαγιάς.

2.Περιπολούσαν εικοσιτέσσερις (24) ώρες το εικοσιτετράωρο το δασικό χώρο ευθύνης τους, κατά τους θερινούς μήνες.

3.Κατάσβεση πυρκαγιών. Άμεση επέμβαση και κατάσβεση φωτιών σε δάση και δασικές εκτάσεις.

4.Επίσης, οι Δασοπυροσβέστες  γνώριζαν τη περιοχή σαν τη παλάμη του χεριού τους! Γνώριζαν τις χαράδρες, τους γκρεμούς, τα όρια των κατοικημένων περιοχών, τα μονοπάτια, τους κατσικόδρομους και ότι άλλο που ήταν σημαντικό μέσα στα Δάση, στα βουνά και στους δασικούς χώρους.

5.Ενδεχομένως, να φρόντιζαν και τον ευπρεπισμό του χώρου, δηλαδή, την απομάκρυνση των σκουπιδιών που, δυστυχώς, αφήνουμε εμείς οι επισκέπτες κατά των ολιγόωρων επισκέψεων στις δασικές περιοχές. Γιατί κι αυτά τα σκουπίδια κυρίως γυάλινα μπουκάλια, που με ελαφρά τη καρδία αφήνουμε, εύκολα γίνονται προσανάμματα από τις ακτίνες του ήλιου και προκαλούνται φωτιές και σε συνδυασμό με ξερά χόρτα, ξυλάκια και ανέμους εύκολα γιγαντώνονται αυτές οι φωτιές σε πυρκαγιές. 

Επομένως, το καθηκοντολόγιό τους χαρακτηρίζεται από προγραμματισμό, οργάνωση και πρόληψη.

Εδώ, πρέπει να τονίσω πως, οι αντιπυρική προστασία και τα ιπτάμενα οχήματα (drones) είναι εργαλεία. Χρήσιμα εργαλεία αλλά εργαλεία. Σαφώς οι δασοπυροσβέστες με την εμπειρία τους και τις αρμοδιότητες τους ήταν (και στο άρθρο μου αυτό θα αποδείξω πως ΕΙΝΑΙ) εξαιρετικά απαραίτητοι.

Οι εργασίες των Πυροσβεστών είναι για την πόλη. Κατάσβεση  φωτιών σε κατοικίες, εργοστάσια, απεγκλωβισμό σε πυρκαγιές, απεγκλωβισμό σε ανελκυστήρες, απεγκλωβισμό σε καταστροφικές πλημμύρες (όπως απεγκλώβισαν εμένα και εκατοντάδες Θεσσαλούς στις καταστροφικές πλημμύρες του Daniel το Σεπτέμβριο 2023, ΕΥΓΝΩΜΩΝ)  και ότι άλλο χρειάζεται η συνδρομή τους στην πόλη. Ξεκάθαρα η συνδρομή τους είναι για την πόλη.

Οι Πυροσβέστες δε γνωρίζουν τα μονοπάτια ορεινών περιοχών, δε γνωρίζουν τις χαράδρες, τους γκρεμούς και ότι άλλο που οι Δασοπυροσβέστες γνώριζαν πολύ καλά και κινούνταν με μεγάλη ευκολία σε περίπτωση πυρκαγιών. Που σε περίπτωση πυρκαγιάς δε υπάρχει ορατότητα από καπνό και φλόγες.

Θυμίζω πως, πριν τριάντα (30) χρόνια περίπου,  η τότε Κυβέρνηση  είχε εξετάσει τα δεδομένα εκείνης της εποχής και με Απόφασή της, Νόμος 2612/1998 (ΦΕΚ 112/Α/1998), μετέφερε την αρμοδιότητα της δασοπυρόσβεσης από τη Δασική Υπηρεσία στο Πυροσβεστικό Σώμα.  

Όμως, τα τελευταία είκοσι (20) περίπου χρόνια, οι πυρκαγιές σε όλη σχεδόν την  Ελλάδα αυξήθηκαν κατακόρυφα... Η Ελλάδα καίγεται ξανά, ξανά, ξανά, ξανά και ξανά…  Χάνονται ανθρώπινες ζωές, χάνεται ο πλούτος των ειδών της πανίδας και της χλωρίδας και των τύπων των οικοτόπων και οικοσυστημάτων.

Από τότε πόσοι απανθρακώθηκαν και πόσες απελπιστικά τραγικές καταστροφές ζήσαμε; Εδώ, σε αυτό το σημείο, οφείλουμε όλοι μας να συμφωνήσουμε πως η ανθρώπινη ζωή δεν κοστολογείται.

Και συνεχίζω, αν υπολογίσουμε και το οικονομικό κόστος; Το κόστος της κάθε κατάσβεσης δασικής πυρκαγιάς πόσο είναι;

Αν... αν ήταν οικονομικό το ζήτημα της κατάργησης της οργανικής μονάδας των Δασοπυροσβεστών… ψηφίζω να υπάρχουν σε όλη την Ελλάδα δεκάδες χιλιάδες δασοπυροσβέστες και να αμείβονται από τον κυβερνητικό κορβανά παρά να πληρώνουμε υπέρογκα να μη γράψω απεριόριστα ποσά για την κατάσβεση των πυρκαγιών...!

Συνεπώς, οι δασικές πυρκαγιές  έχουν εξαιρετικά δυσμενείς επιπτώσεις, χάνονται - απανθρακώνονται άνθρωποι, επηρεάζουν το φυσικό περιβάλλον, το κλίμα, την ανθρώπινη υγεία, την κοινωνία και την οικονομία. Η καταστροφή της φυσικής βλάστησης αποσαθρώνει το έδαφος (με αποτέλεσμα να ενισχύονται οι πλημμύρες), υποβαθμίζει την ποιότητα του νερού, ενώ οι επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα είναι συχνά μη αναστρέψιμες. Σε ό,τι αφορά στο ατμοσφαιρικό περιβάλλον, οι επιπτώσεις αφορούν την ποιότητα του αέρα που υποβαθμίζεται λόγω των αιωρούμενων σωματιδίων που εκλύονται στην ατμόσφαιρα. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι σε δασικές πυρκαγιές σημειώνεται υπέρβαση του ορίου που θέτει η νομοθεσία κατά 20 φορές. Οι πυρκαγιές εκπέμπουν επίσης σημαντικές ποσότητες θερμοκηπιακών αερίων, όπως το διοξείδιο του άνθρακα και το μεθάνιο με αποτέλεσμα να συνεισφέρουν στην κλιματική αλλαγή, ενώ η απώλεια των δασών περιορίζει σημαντικά το φυσικό μηχανισμό απομάκρυνσης διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα.

Και σαφώς, οι δασικές πυρκαγιές έχουν εξαιρετικά δυσμενείς επιπτώσεις, σε μία σειρά από παραγωγικούς τομείς όπως η γεωργία και ο τουρισμός που δέχονται σημαντικά πλήγματα.

Κατ' ακολουθία, συμπεραίνουμε πως το να επανεξετάζονται, το να επαναπροσδιορίζονται  οι αποφάσεις δείχνει σοφία και είναι ωφέλιμο για το ευρύτερο καλό.

Καλύτερα, λοιπόν, πρόληψη παρά δράση με οδυνηρά αποτελέσματα όπως απανθρακωμένους ανθρώπους,  απανθρακωμένα ζώα,  καμένα δάση, άμεσων και έμμεσων μακροπρόθεσμων επιβαρύνσεων στην σωματική και ψυχική Υγεία  είτε οι άνθρωποι βρίσκονται κοντά στην εστία της πυρκαγιάς είτε μακριά, σύμφωνα, πάντα, με σχετικές μελέτες.

Να μη ξεχνάμε πως ο σεβασμός και η προστασία της αξίας του ανθρώπου αποτελούν την πρωταρχική υποχρέωση της Πολιτείας.

Καθώς επίσης, η Πολιτεία έχει συνταγματική υποχρέωση να προστατεύει τα Δάση ως δημόσια αγαθά που διασφαλίζουν την ποιότητα ζωής και την ευημερία των πολιτών. 

Αίγλη Μότσιου
Λάρισα, 1 Αυγούστου 2026

Οι φωτογραφίες αλιεύθηκαν από το διαδίκτυο.